Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi przygotowuje widzom wyjątkowe wydarzenie – sceniczną interpretację powieści Olgi Tokarczuk „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. To pierwsza taka adaptacja tej głośnej książki, nagrodzonej Międzynarodową Nagrodą Bookera. Spektakl reżyseruje Lena Frankiewicz, a podczas premiery zapowiedziała swoją obecność sama pisarka, laureatka Nagrody Nobla. Dzięki temu przedsięwzięciu łódzka scena zyskała nie tylko krajowe, ale i międzynarodowe zainteresowanie.
Wyjątkowa postać Janiny Duszejko i jej rzeczywistość
W centrum przedstawienia znajduje się Janina Duszejko – kobieta samotna, miłośniczka astrologii i oddana obrończyni zwierząt. Jej świat to zimowa, surowa wieś, w której pojawiają się tajemnicze zgony lokalnych mieszkańców. Splot tych wydarzeń z tematami myślistwa, lokalnej społeczności i polityki pozwala głębiej spojrzeć na motywy ludzkiego zachowania. Reżyserka i zespół twórców świadomie przełamują tradycyjne spojrzenie na relację człowieka z naturą, stawiając na równi prawa ludzi i zwierząt, a także pokazując, jak cienka bywa granica między codziennością a moralną odpowiedzialnością.
Natura kontra cywilizacja – przesłanie spektaklu
Interpretacja Leny Frankiewicz podkreśla uniwersalny i aktualny konflikt: świat przyrody przeciwstawiony ludzkim interesom. Duszejko staje się symbolem głosu przyrody, która coraz silniej upomina się o swoje miejsce. Kiedy natura zostaje zepchnięta na margines, odpowiada buntem. Przez pryzmat losów głównej bohaterki widzowie obserwują, jak skomplikowane są relacje człowieka z otoczeniem, a także jak istotne stają się kwestie empatii i sprawiedliwości wobec wszystkich istot żywych.
Sceniczne rozwiązania i atmosfera spektaklu
Sceniczna wersja tekstu powstała dzięki adaptacji Sandry Szwarc. Teatr sięgnął po bogate środki wyrazu: dynamiczna scenografia i sugestywna oprawa dźwiękowa oddają siły przyrody, takie jak szalejący wiatr czy ulewne deszcze. Całość dopełnia ruch sceniczny oraz choreografia, w których wykorzystano tancerki, by podkreślić nieprzewidywalność i dzikość natury. Efektem jest pełen napięcia, mroczny klimat, w którym granice między tym, co ludzkie, a tym, co przyrodnicze, zacierają się, prowokując widza do refleksji.
Zespół artystyczny i obsada
W roli Janiny Duszejko występuje Milena Lisiecka, znana z umiejętności oddawania zarówno emocjonalnej głębi, jak i nieugiętego charakteru swoich bohaterek. Obok niej na scenie pojawiają się m.in. Katarzyna Cynke, Sara Lityńska oraz Mikołaj Chroboczek, reprezentujący młode pokolenie łódzkich aktorów. Za scenografię odpowiada Agata Stanula, za kostiumy Krystian Szymczak, natomiast warstwę muzyczną przygotował Stefan Wesołowski. Współpraca tej grupy twórców zapewniła spójność estetyczną i silny przekaz artystyczny.
Terminy pokazów i wydarzenia specjalne
Prapremiera spektaklu zaplanowana jest na sobotę, 6 grudnia, o godzinie 19:00. Dodatkowym punktem programu będzie spotkanie aktorów i realizatorów z publicznością, które odbędzie się następnego dnia. Edukacyjny aspekt przedstawienia zostanie podkreślony podczas specjalnego, premierowego pokazu skierowanego do nauczycieli – zaplanowanego na 11 grudnia – z możliwością dyskusji o potencjale dydaktycznym spektaklu. Z kolei 14 grudnia miłośnicy teatru będą mogli wziąć udział w przedstawieniu połączonym z warsztatami dla dorosłych, skoncentrowanymi na prawach zwierząt w kontekście literatury Tokarczuk i polskiego prawa. Tym samym łódzki teatr nie tylko prezentuje nową adaptację, ale także staje się miejscem ważnych społecznych rozmów.
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
O autorze
