Sztuka poruszająca tematykę wojennej rzeczywistości Ukrainy zagościła w minioną sobotę na deskach Teatru Jaracza. Tego wieczoru odbyła się polska prapremiera spektaklu inspirowanego powieścią „Internat” Serhija Żadana – wybitnego ukraińskiego twórcy, którego działalność literacka i społeczna od lat budzi uznanie zarówno w ojczyźnie, jak i za granicą. Wydarzeniu towarzyszyły liczne inicjatywy, a obecność autora na miejscu umożliwiła publiczności nie tylko kontakt z literaturą, lecz także rozmowy o współczesnych problemach Europy Wschodniej.
nowoczesna interpretacja konfliktu i codzienności
Spektakl, za którego reżyserię odpowiada Paweł Łysak, skupia się na losach nauczyciela Paszy – człowieka zmuszonego przez wojnę do podjęcia dramatycznej podróży w środku zimy. Bohater, próbując odnaleźć swojego siostrzeńca w odciętym internacie, doświadcza chaosu konfliktu i napotyka granicę między codziennością a wojenną rzeczywistością. Wydarzenia ukazane na scenie unaoczniają widzom, w jaki sposób dramat wojny wpływa na postawy i wybory zwykłych ludzi, dla których przetrwanie oznacza nieustanne balansowanie między moralnością a koniecznością.
człowieczeństwo w ekstremalnych warunkach
Reżyser podkreślił, że głównym przesłaniem przedstawienia jest odpowiedzialność za innych. W centrum fabuły leży pytanie, czy można zachować empatię i solidarność, gdy wokół panuje bezprawie. Narracja skupiona jest na relacjach i decyzjach, które stają się wyzwaniem dla bohaterów zmuszonych do funkcjonowania w warunkach dezintegracji społecznej. To właśnie poprzez takie historie teatr zachęca do refleksji nad istotą człowieczeństwa i znaczeniem niesienia pomocy, nawet gdy świat wokół przestaje przypominać znaną rzeczywistość.
artystyczna oprawa i zespół twórczy
W roli Paszy występuje Sambor Czarnota, któremu na scenie towarzyszą m.in. Kacper Męcki oraz Ewa Audykowska-Wiśniewska. Za klimat i przekaz spektaklu odpowiada cały zespół realizatorski – scenografię przygotował Robert Rumas, a kostiumy zaprojektował Mateusz Stępniak. O stronę muzyczną zadbał Dominik Strycharski, natomiast oświetlenie to dzieło Jacqueline Sobiszewski. Każdy z elementów inscenizacji został dopracowany tak, by wzmocnić przekaz płynący z tekstu Żadana i oddać atmosferę niepokoju oraz niepewności typową dla czasów wojny.
bezpośrednie spotkania i rozmowy z serhijem żadanem
Niedziela przyniosła możliwość osobistego kontaktu z autorem „Internatu”. W ramach wydarzeń towarzyszących prapremierze Żadan spotkał się z łódzką publicznością, by podzielić się swoimi spostrzeżeniami na temat sytuacji politycznej, społecznej oraz roli literatury we współczesnych konfliktach. Rozmowy dotyczyły zarówno jego książek, jak i doświadczeń płynących z życia w kraju ogarniętym wojną. Uczestnicy mogli także zdobyć autograf i zakupić publikacje pisarza.
żadan – głos pokolenia i symbol zaangażowania
Serhij Żadan jest postacią wykraczającą poza świat literatury. Angażuje się w działania wolontariackie, a w ostatnich latach również w obronę swojego kraju. Jego zaangażowanie zostało docenione podczas ceremonii w Łodzi, gdzie otrzymał Medal Wolności. Twórczość Żadana uznaje się za ważny komentarz społeczny, będący świadectwem doświadczeń i przemian, jakie dotykają kolejne pokolenia Ukraińców w obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej.
warsztaty i działania edukacyjne wokół premiery
Prapremiera „Internatu” nie ograniczyła się do prezentacji spektaklu – organizatorzy zadbali o szerszy kontekst edukacyjny. W klubokawiarni Piekłostan odbyły się warsztaty prowadzone przez Rafała Górskiego z Instytutu Spraw Obywatelskich. Tematyka zajęć dotyczyła zagadnień migracji, granic i społecznych reakcji na globalne kryzysy. Uczestnicy mieli okazję przeanalizować znaczenie tych zjawisk dla poczucia bezpieczeństwa oraz tożsamości.
Dzięki połączeniu sztuki, rozmowy i działań edukacyjnych wydarzenie w Teatrze Jaracza stało się okazją do pogłębionej refleksji nad wyzwaniami współczesnego świata oraz rolą kultury w procesie ich rozumienia i przepracowywania.
Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
O autorze
