W Polsce trwa debata nad wprowadzeniem nowego wsparcia finansowego dla par, które mają za sobą co najmniej pół wieku wspólnego życia. Projekt ustawy o „500 plus dla małżeństw” zakłada przyznanie jednorazowego świadczenia dla par obchodzących jubileusz ślubu, co ma stanowić formę uznania dla ich długoletniego związku.
Inicjatywa, choć symboliczna, mogłaby mieć istotne konsekwencje finansowe. W powszechnym wariancie koszt programu mógłby sięgnąć nawet miliarda złotych rocznie, co wzbudza kontrowersje i rodzi pytania o jego opłacalność.
Geneza pomysłu na świadczenie jubileuszowe
Pomysł zrodził się w styczniu 2023 roku, kiedy to do Senatu wpłynęła petycja P10-11/23, proponująca wprowadzenie jednorazowego wsparcia dla par z jubileuszami. Autorzy petycji argumentowali, że długoletnie małżeństwa zasługują na wyróżnienie podobne do emerytur honorowych przyznawanych stulatkom.
Mechanizm przyznawania świadczenia
Projekt ustawy precyzyjnie określa wysokość świadczeń w zależności od stażu małżeńskiego:
- 50 lat – 5000 zł,
- 55 lat – 5500 zł,
- 60 lat – 6000 zł,
- 65 lat – 6500 zł,
- 70 lat – 7000 zł,
- 75 lat – 7500 zł,
- 80 lat – 8000 zł.
Każda okrągła rocznica oznaczałaby wyższe wsparcie, co czyni mechanizm prostym, ale skutecznym.
Stanowisko rządu i wątpliwości
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej początkowo było sceptyczne wobec projektu. Argumentowano, że w polskim systemie nie ma precedensu dla takiego świadczenia, a istnieją inne formy wyróżnienia, takie jak medale za długoletnie pożycie małżeńskie. Mimo to senatorowie zdecydowali się kontynuować prace nad ustawą.
Ocena skutków finansowych
W maju 2023 roku podczas posiedzenia Komisji Petycji omawiano potencjalne koszty programu. Wstępne analizy wskazały, że realizacja projektu mogłaby kosztować budżet państwa ponad miliard złotych rocznie. Z tego powodu zlecono przygotowanie szczegółowej Oceny Skutków Regulacji.
Procedura przyznawania świadczenia
Aby uzyskać świadczenie, małżonkowie musieliby złożyć wniosek wraz z dokumentacją potwierdzającą długość ich związku, na przykład odpis aktu małżeństwa. Proces miałby być maksymalnie uproszczony: zgłoszenie, weryfikacja i wypłata. Program miałby być finansowany z budżetu Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.
Znaczenie społeczne i krytyka
Wsparcie finansowe dla długoletnich par ma nie tylko wymiar materialny, ale i symboliczny. W obliczu wzrastającej liczby rozwodów i malejącej liczby zawieranych małżeństw, taki gest mógłby promować stabilność związku jako wartość społeczną. Niemniej jednak krytycy podkreślają, że roczny koszt programu to znaczne obciążenie dla budżetu, a świadczenia powinny być kierowane do najbardziej potrzebujących.
Przyszłość projektu
Dalsze losy ustawy zależą od wyników szczegółowej Oceny Skutków Regulacji. Jeżeli wyniki będą pozytywne, projekt może trafić do kolejnych etapów legislacyjnych. Niezależnie od ostatecznej decyzji, pomysł „500 plus dla małżeństw” już teraz wywołał żywą dyskusję na temat polityki rodzinnej i jej wpływu na budżet państwa.
O autorze
