Przy ulicy Narutowicza 32 w Łodzi znajduje się obiekt, który nieprzerwanie budzi zainteresowanie zarówno lokalnej społeczności, jak i znawców architektury. Kamienica znana jako „dom z nietoperzami” stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych punktów na mapie miasta. Aktualnie trwa jej gruntowna renowacja, która ma przywrócić jej dawny blask i podkreślić historyczne znaczenie.
Losy budynku na tle burzliwych dziejów Łodzi
Początki tej niezwykłej kamienicy sięgają skromnej zabudowy z drewna, która pierwotnie znajdowała się w tym miejscu. Przełom XIX i XX wieku przyniósł jednak znaczącą zmianę – z inicjatywy braci Chaima Mordki i Gersza Auerbachów wzniesiono imponujący murowany dom. W kolejnych dekadach nieruchomość przechodziła w ręce różnych właścicieli, wśród których wyróżnić można rodziny Szpiro oraz Teitelbaumów. Przed II wojną światową w murach kamienicy działało Towarzystwo Śpiewacze „Szir”, a także funkcjonowała fabryka tekstylna produkująca wyroby z wełny. Po wojnie budynek zyskał nowe znaczenie jako ośrodek społeczności żydowskiej: mieściły się tu redakcja pisma „Dos Naje Lebn” i Związek Literatów i Dziennikarzy Żydowskich. Dopiero w 1997 roku, po długim okresie niejasności prawnych, kamienica została odzyskana przez spadkobierczynię – Leokadię Haskiel, przywracając jej rodzinny charakter.
Architektura, która wyróżnia się wśród łódzkich zabytków
Projekt budynku został powierzony Gustawowi Landau-Gutentegerowi, jednemu z czołowych architektów przełomu stuleci. Kamienica przy Narutowicza 32 to unikatowe połączenie secesji z elementami neorenesansowymi i neoromańskimi, co czyni ją wyjątkowym przykładem eklektyzmu w łódzkiej architekturze. Szczególną uwagę przykuwają rzeźbione maszkary w formie nietoperzy z ludzkimi twarzami, zamontowane na zwieńczeniach elewacji. Oprócz nich fasadę zdobią rozety, drobne kolumienki oraz rzadko spotykane w regionie okna biforyjne i triforyjne. Charakterystyczny efekt wizualny tworzy zestawienie żółtej cegły z jasnoszarymi płaszczyznami tynków. Dodatkowo na ryzalitach zachowały się napisy cyrylicą, świadczące o wielokulturowym dziedzictwie kamienicy i jej niegdyś handlowej funkcji. Wnętrza również mogą pochwalić się oryginalnymi detalami, w tym dekoracyjnymi drzwiami pamiętającymi przełom XIX i XX wieku.
Przyszłość kamienicy: kompleksowa renowacja i ochrona zabytku
Obecnie trwa szeroko zakrojony proces odnowienia budynku, który przez lata uległ znacznemu zniszczeniu. Budynek został już otoczony rusztowaniami, a wspólnota mieszkańców prowadzi intensywne przygotowania dokumentacyjne oraz poszukuje źródeł finansowania remontu. W ramach planowanych prac zostanie przeprowadzona konserwacja elewacji, wykonane będą nowe izolacje przeciwwilgociowe, a także remontowane przejazdy bramne i inne kluczowe elementy konstrukcyjne. Ochrona zabytku, zapewniona wpisem do rejestru, zobowiązuje inwestora do odtworzenia oryginalnych detali architektonicznych i poszanowania historycznego charakteru budynku. Wszystko wskazuje na to, że po zakończeniu tych działań kamienica stanie się nie tylko architektoniczną ozdobą Śródmieścia, lecz także ważnym symbolem wielokulturowej przeszłości Łodzi.
Źródło: Urząd Miasta Łodzi
O autorze
